Bu yazımızda alan adının nasıl alınacağı gibi teknik hususlara değinilmeyip Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği çerçevesinde Türkiye'de Avukatların tabi olduğu reklam yasağının internet siteleri ile ilişkili kısımlarında çeşitli analizler yapılacaktır.Ayrıca konuyla ilgili olduğunu düşündüğümüz Türkiye Barolar Birliğinin çeşitli disiplin kararlarına da değinilecektir.Tüm bu yazının ortak amacı ise Rekabet Yasağının internet ortamında uygulanmasına ilişkin olarak uygulamaya fikir vermek olacaktır.

Bilindiği üzere Av.tr açılımı avukat.türkiye olan bir alt alan adı olup  1.11.2003 tarihinde Ortadoğu Teknik Üniversitesi ve Türkiye Barolar Birliğinin işbirliği içinde yürüttüğü proje çerçevesinde Türkiye’deki avukatların hizmetine sunulmuştur.(1)Bu tip bir uygulamaya geçilmesinin amacı ise [.tr] üst düzey alanı altındaki kullanım alanlarının ve hizmetlerin sayısının artırılarak, İnternet'in mesleki kullanımının yaygınlaştırılmasına, avukatların toplumsal katkılarını sunabilmelerine ve mesleki gelişmelerini artırılabilmelerine olanak sağlanması için açılmıştır.(2)Bu yolla Avukatların mesleki faaliyetlerini icra ederken internet ortamını kullanabilmelerinin amacı açıklanmış olmaktadır.Burada sadece amaç açıklanmış sınırlar ile ilgili pek bir ipucu verilmemiştir.Bizim asıl irdelememiz gereken konu ise acaba bu sınırlar nedir? Nerde başlayıp nerde biter?

Gelişen bilim ve teknoloji önemli ölçüde insan ihtiyaçlarını ve bu ihtiyaçların karşılanma biçimlerini de değiştirmiştir.Bu değişim de İnternet'in varlığı ise yadsınamaz bir gerçektir.İnternet, Türkiye'de son verilere göre direkt olarak 20 milyon kullanıcıya ulaşabilen büyük bir ağ haline gelmiştir.Hele hele son zamanlarda Devletin de E-devlet projeleriyle bu sisteme destek vermesi sayesinde Türkiye Nüfusunun neredeyse tamamının da bu sistemden dolaylı da olsa etkilendiğini söyleyebiliriz.Hal böyleyken Avukatların da bu sistemin gerisinde kalması ve katı reklam yasağı kurallarını uygulayıp sisteme geriden bakması düşünülemezdi.Nitekim T.B.B. de bu konuda olumlu bir adım atarak yukarıda da belirtildiği gibi ODTÜ ile ortak bir proje düzenleyip hayata geçirmiştir.

Asıl konumuz Reklam Yasağı çerçevesinde Avukatların internet ortamında mesleki faaliyetlerinde kullanacakları alan adlarıdır.Bizi bu konuya götürmesi açısından ilk olarak  Avukatlık Kanunun 55. maddesine bakacak olursak; Avukatların, iş elde etmek için reklam sayılabilecek her türlü teşebbüs ve harekette bulunmalarının yasak olduğu ve bu kapsamda çıkarılacak bir yönetmelikten bahsedilmiştir.Maddede önemle vurgulanan asıl konu avukatların mesleki faaliyetlerinde iş elde etmeye yönelik reklam yapmalarının yasak olduğudur.Bu konunun altını çizerek yönetmelikle ilgili anlatacaklarımıza geçip ardından tekrar bu konuya dönüp tahlillerimize devam edeceğiz.

Reklam Yasağının uygulama alanını belirlemek amacıyla 21.11.2003 günlü 25296 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği çıkarılmıştır.Yönetmeliğin amacı Kanunun 55. maddesinin içeriği doldurarak Reklam yasağının getiriliş amacını ve hangi hallerde bu yasağın uygulanacağını göstermektedir.Yönetmeliğe göre Avukatların mesleklerini özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmelerini, avukatlık sıfatının gerektirdiği saygı ve güvene yakışır şekilde hareket etmelerini, yargılama faaliyetindeki yerlerini ve işlevlerini olumsuzlaştıracak ve yargının görünümünü bozacak davranışlardan kaçınılmasını sağlamayı reklam yasağının sınırları olarak çizmiştir.(3)Reklam yasağı çerçevesinde Avukatların internet hizmetlerini kendi çıkarları doğrultusunda nasıl kullanabileceğini yönetmeliğin 9.maddesinde görmekteyiz.Buna göre Yönetmelik kapsamında olanlar, internet dahil, teknolojinin ve bilimin olanak tanıdığı her tür ortamda avukatlık mesleğinin onur ve kurallarına, avukatlık unvanının gerektirdiği saygı ve güvene, Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenen "Avukatlık Meslek Kuralları"na aykırı olmayacak şekilde kendisini ifade etme hakkına sahiptir.Mesleki faaliyetlerini internet üzerinden sürdürmek, müvekkillerini bilgilendirmek, mesleki makalelerini ve bilimsel çalışmalarını yayınlamak amacıyla yalnızca [av.tr] uzantılı internet sitesi açabilir.Görüldüğü üzere mesleki faaliyetlerini yürütmesi açısından Avukatların kendilerine özel bir İnternet Alan Adları olabileceğinden bahsedilmiştir.Alan adının seçimi konusunda Avukatlara başka bir seçim şansı verilmediği ve sadece  [av.tr] uzantısı kullanabileceğini önemle vurgulamak isteriz.Bu savımızı destekleyecek ikinci bir yollama da geçici 1.maddede görülmektedir.14/11/2001 tarihli ve 24583 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliğinin 9 uncu Maddesi uyarınca halen kullanılmakta olan [gen.tr] uzantılı internet adresleri iş bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde [av.tr] uzantılı şekle dönüştürülür.Bu da demek oluyor ki Avukatların internet ortamında faaliyet göstermelerinin sınırı sadece "av.tr" uzantılı alan adları dahilinde olabilecektir.

Sonuç tahlillerimize geçecek olursak; bilindiği üzere şu anda Google,Yahoo,MSN Search vs. gibi birçok arama motorunda "hukuk bürosu, avukat.. vb." kelimelerle arama yaptığımız zaman karşımıza çok fazla [.com], [.net], [.org]  üst alan adını kullanan avukat siteleri olduğunu görüyoruz.Esasen bu konu T.B.B. tarafından araştırılması gereken bir sorundur.Fakat bugüne kadar ki Disiplin Kurulu kararlarını inceleyecek olursak bu sebepten dolayı ceza alan bir meslektaşımız yoktur.Şimdi diyebiliriz ki "Peki sorun nerde?", "Bu konuyla neden ilgileniyorsunuz?"Burada amacımız diğer meslektaşlarımızı korumaktır.Çünkü ortada haksız rekabete yol açabilecek bir ortam mevcuttur.[.com], [.net], [.org] gibi üst alan adlarını alabilmek için herhangi bir yeterlilik istenmemektedir herhangi bir araştırma yapılmamaktadır.Oysa [av.tr] uzantısını alabilmek için üstte de belirttiğimiz gibi çeşitli kurumlara başvurulup yeterlilik araştırması yapıldıktan sonra başka bir deyişle kişinin avukat olduğu tescillendiği anda bu alan adını talep eden kişi adına tescil ettirebilmesine izin verilmektedir.Varsayalım ki [.com], [.net], [.org] gibi alan adı bulunan bir sitede reklam yasağına aykırı bir eylem gerçekleştirilmiş olsun.Bu halde bu tip sitelerin kime ait olduğu kimin tarafından gerçekleştirildiğinin anlaşılamaması problemleri ortaya çıkacaktır.Bu nedenle de meslektaşlar arasında birbirleri aleyhine çeşitli haksız rekabet durumları oluşacaktır.Bu ise gerek Avukatlık Kanununda gerekse ilgili yönetmelikte belirlenen rekabet ilkelerine aykırı sonuçlara sebep olmaktadır.

Tüm bu anlatılanlara binaen değerli meslektaşlarımızı bu konuda özen göstermelerini, Alan adı kullanırken kişisel çıkarlarını değil mesleki rekabet ilkelerini gözetmelerini yine yanı şekilde Türkiye Barolar Birliği tarafından bu konuya gerekli hassasiyetin gösterilmesini, meslektaşlar arasındaki haksız rekabet ortamının bozulmasını önleyecek tedbirler almasını talep ediyoruz.

(1)- http://www.barobirlik.org.tr/avtr/nedir.aspx

(2)- http://www.barobirlik.org.tr/avtr/kurallar.aspx

(3)- TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği 1. md.si