Çalışmaya ara veren SSK’lılar, Memur veya Bağ-Kur’lular ile herhangi bir
sosyal güvencesi olmayanlar isteğe bağlı sigorta ile sosyal sigorta primlerini
ödeyebilmektedirler.
Sosyal güvenlik reformu ile, isteğe bağlı sigorta konusunda da ilişkin önemli
değişiklikler yapılmıştır. İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için Türkiye’de
yasal olarak ikamet edenler ile sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış
ülkelerdeki Türk vatandaşlarından;
a) 5510 sayılı Kanuna tábi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde
çalışmamak veya sigortalı olarak çalışmakla birlikte, ay içerisinde 30 günden az
çalışmak ya da tam gün çalışmamak,
b) Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak,
c) 18 yaşını doldurmuş bulunmak,
d) İsteğe bağlı sigorta talep dilekçesiyle Kuruma başvuruda bulunmak, şartları
aranacaktır. Halen SSK isteğe bağlı sigortasına devam edebilmek için istenen
1.080 gün prim ödeme şartı aranmayacaktır.
İsteğe bağlı sigortanın başlangıcı
İsteğe bağlı sigortalılık, müracaatın Kurum kayıtlarına intikal ettiği
tarihi takip eden günden itibaren başlayacaktır.
İsteğe bağlı sigortalı olarak prim ödenen tarihlerde, sigortalı olmayı
gerektirecek çalışması bulunduğu tespit edilenlerin, zorunlu sigortalılıkla
çakışan isteğe bağlı prim ödenen süreleri iptal edilerek, bu süreye ilişkin
ödedikleri primler ilgililere iade edilecektir.
Ay içerisinde 30 günden az veya kısmi süreli çalışan sigortalıların
aynı ay içerisinde isteğe bağlı sigortaya prim ödemeleri halinde, primi ödenen
süreler zorunlu sigortalılığa ilişkin prim ödeme gün sayısına otuz günü geçmemek
üzere eklenecektir. Eklenen bu süreler, 4 / (b) bendi
kapsamında sigortalılık süresi olarak kabul edilecektir.
İsteğe bağlı sigortanın sona ermesi
İsteğe bağlı sigortalılık;
a) İsteğe bağlı sigortalılığını sona erdirme talebinde bulunanların, primi
ödenmiş son günü takip eden günden,
b) Aylık talebinde bulunanların, aylığa hak kazanmış olmak şartıyla talep
tarihinden,
c) Ölen sigortalının ölüm tarihinden,
itibaren sona erecektir.
İsteğe bağlı sigorta primi ödenmiş süreler, malûllük, yaşlılık ve ölüm
sigortaları ile genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulamasında dikkate
alınacaktır ve bu süreler 4/(b) bendi kapsamında sigortalılık süresi olarak
kabul edilir. Yani, 5510 sayılı Kanuna göre isteğe bağlı sigortalılıkta geçen
süreler Bağ-Kur sigortalılığı gibi değerlendirilecektir.
5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce SSK isteğe bağlı sigorta primi
ödemeye devam edenlerin durumunun açıklığa kavuşturulmalı ve mağduriyetleri
giderilmelidir.
Prim artacak
İsteğe bağlı sigorta primi, prime esas kazancın alt sınırı ile üst
sınırı arasında, sigortalı tarafından belirlenen prime esas aylık kazancın %
32’sidir. Bunun % 20’si malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi, % 12’si
genel sağlık sigortası primidir. Ay içerisinde 30 günden az veya kısmi süreli
çalışan sigortalılardan prime esas kazancın alt sınırı ile üst sınırı arasında
olmak kaydıyla belirlenen günlük kazanç ve gün sayısı üzerinden malûllük,
yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası primi alınacaktır.
Sağlık yardımı da verilecek
İsteğe bağlı sigortalı olanlar, bakmakla yükümlü olunan kişi olsa dahi,
genel sağlık sigortalısı sayılacak ve genel sağlık sigortası primini de ödemekle
yükümlü olacaktır. Halen %25 olan SSK isteğe bağlı sigorta primi artacak, ancak
prim ödenirken sağlık yardımı da alınabilecek.
Yazar: Resul KURT
Tarih: 2008-02-22