Ülkemize bir ayl?k vize ile i? bulmak amac?yla gelen yabanc? uyruklu ?ah?slar aylarca, hatta y?llarca kalmaktad?r. Özellikle büyük ?ehirlerde ya?l?, hasta, çocuk bak?m? i?lerinde 300-400 Dolar ayl?kla çal??maktad?rlar.Uygulamada görüldü?ü üzere bunlar genelde izinsiz di?er bir ifadeyle kaçak olarak çal??maktad?rlar. Ülkemizin taraf oldu?u ikili ya da çok tarafl? sözle?melerde aksi öngörülmedikçe yabanc?lar?n Türkiye'de çal??maya ba?lamadan önce izin almalar? gerekir.



Yabanc?lar?n çal??ma izinlerini düzenleyen kanun (1) ya?l?, hasta, çocuk bak?m? i?lerinde çal??anlar? ba??ml? çal??an olarak tan?mlam??t?r.



Ba??ml? çal??an aç?k anlat?mla;Gerçek veya tüzel ki?ili?i haiz bir veya birden fazla i?veren emrinde ücret, ayl?k, komisyon ve benzeri kar??l??? çal??an yabanc? ki?idir.



Çal??ma ?zin Ba?vurusu:

* Türkiye d???nda ikamet eden yabanc?lar, çal??ma izni ba?vurular?n? bulunduklar? ülkelerdeki Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerine yaparlar. Temsilcilikler bu ba?vurular? do?rudan Çal??ma ve Sosyal Güvenlik Bakanl???na iletirler.
* Çal??ma ve Sosyal Güvenlik Bakanl??? ilgili mercilerin görü?lerini alarak ba?vurular? de?erlendirir; durumu uygun görülen yabanc?lara çal??ma izni verir. Bu izin ancak gerekli çal??ma vizesi ile ikamet izninin al?nmas? halinde geçerlidir.
* Çal??ma izin belgesini alan yabanc?lar?n, bu belgeyi ald?klar? tarihten itibaren en geç doksan gün içinde ülkeye giri? vizesi talebinde bulunmalar?, ülkeye giri? yapt?klar? tarihten itibaren en geç otuz gün içinde ?çi?leri Bakanl???na ikamet tezkeresi almak için ba?vurmalar? zorunludur.
* Türkiye'de geçerli ikamet izni olan yabanc?lar veya bunlar?n i?verenleri ba?vurular?n? do?rudan Çal??ma ve Sosyal Güvenlik Bakanl???na yapabilirler.

Çal??ma ?zin Ba?vuru Reddi:

* ?? piyasas?ndaki durum ve çal??ma hayat?ndaki geli?meler ve istihdama ili?kin sektörel ve ekonomik konjonktür de?i?ikliklerinin çal??ma izni verilmesine elveri?li olmamas?,
* Ba?vurulan i? için ülke içinde, dört haftal?k süre içerisinde o i?i yapacak ayn? niteli?e sahip ki?inin bulunmas?,
* Yabanc?n?n geçerli bir ikamet tezkeresinin bulunmamas?,

* Bir i?yeri, i?letme veya meslek için izin talebi reddedilen yabanc?n?n ayn? i?yeri, i?letme veya ayn? meslek için izin talebinin reddedildi?i tarihten itibaren bir y?l geçmeden yeniden izin talebinde bulunmas?,
* Yabanc?n?n çal??mas?n?n milli güvenlik, kamu düzeni, genel asayi?, kamu yarar?, genel ahlak ve genel sa?l?k için tehdit olu?turmas? hallerinde reddedilir.

??verenlerin Bildirim Yükümlülü?ü:

* Yabanc? çal??t?ran i?verenler;

a. Yabanc?n?n çal??maya ba?lad??? tarihten,

b. Çal??ma izninin verildi?i tarihten itibaren otuz gün içerisinde çal??maya ba?lamamas? halinde bu sürenin bitiminden itibaren,

c. Herhangi bir nedenle hizmet akdinin sona erdi?i tarihten itibaren en geç on be? gün içerisinde durumu Çal??ma ve Sosyal Güvenlik Bakanl??a bildirmekle yükümlüdürler.



?zinsiz Yabanc? Uyruklu Çal??t?rman?n Cezas?:

* Çal??ma izni bulunmayan yabanc?y? çal??t?ran i?veren veya i?veren vekillerine her bir yabanc? için 2007 y?l?nda 4.227 YTL idari para cezas? uygulan?r.
* ??veren veya i?veren vekili yabanc?n?n ve varsa e? ve çocuklar?n?n konaklama giderlerini, ülkelerine dönmeleri için gerekli masraflar? ve gerekti?inde sa?l?k harcamalar?n? kar??lamak zorundad?r.

* ?dari para cezas? tekrar? halinde bir kat art?r?larak uygulan?r.

?zinsiz Çal??an Yabanc?ya Verilecek Ceza:

* Çal??ma izni olmaks?z?n ba??ml? çal??an yabanc?ya 2007 y?l?nda 844 YTL idari para cezas? uygulan?r.

Sonuç:



Çal??ma ve Sosyal Güvenlik Bakanl???ndan çal??ma izni almadan ya?l?, hasta, çocuk bak?m? vb. i?lerde yabanc? uyruklu çal??t?rmak suçtur ve uygulanacak yapt?r?m 4817 say?l? Kanunu çerçevesinde yukar?da aç?klanm??t?r.



Çal??t?ran ile çal??an aras?nda bir i? ve ücret ili?kisi yani i?veren-i?çi ili?kisi olu?tu?undan, ?? Kanunu, Sosyal Sigortalar Kanunu, Vergi Kanunlar? hatta Türk Ceza Kanunu ilgili yapt?r?m hükümleri de ayr?ca uygulanacakt?r.



Dan??ma merkezleri ve ?irketler arac?l???yla temin edilen yabanc? uyruklu ?ah?slar? çal??t?ran i?verenlerinde cezai yapt?r?ma muhatap olmamak için çal??ma izinlerini ara?t?rmalar? gerekir. Bunu Çal??ma ve Sosyal Güvenlik Bakanl???ndan ö?renebilirler. (2)



Kat Mülkiyeti Kanununa göre (3) 'Kat mülkiyetine tabi ta??nmaz mal yöneticileri ve kap?c?lar?, binalar?nda bildirim d??? kimselerin oturup oturmad???n?, çal???p çal??mad???n?, garaj, kömürlük, bo? daire gibi bölümlere saklanmalar, s???nmalar, baz? e?ya veya maddeleri gizlemeler olup olmad???n? kontrol etmekle yükümlüdürler. Bütün kat sahipleri ve kirac?lar? ile binada çal??anlar bu konularda yöneticiye yard?mc? olmak ve gereken bilgileri vermek zorundad?rlar.Yönetici ve kap?c?lar?n, bu Kanuna ayk?r?l?klar? ve di?er ?üpheli gördükleri hususlar?, ba?l? olduklar? genel kolluk örgütüne bildirmeleri gereklidir'. Yasa hükmü gere?i özellikle bina yöneticilerinin bu ?ekilde çal??an yabanc? uyruklu ?ah?slar? emniyet birimlerine bildirmeleri gerekir.



Yabanc? uyruklu çal??t?r?lmas?na yönelik ?ikayetlerinizi B?MER (4) arac?l???yla da yapabilirsiniz.

Cumhur Sinan ÖZDEM?R

Çal??ma ve Sosyal Güvenlik Bakanl???

?? Müfetti?i -Ankara
-------------------------------------

(1) 4817 say?l? Kanun, 06.03.2003 tarih, 25040 say?l? Resmi Gazetede yay?mlanarak yürürlü?e girmi?tir.

(2) www.calisma.gov.tr

(3) 1774 say?l? Kanun Madde:11

(4) http://www.basbakanlik.gov.tr/bimer/index.htm

(5) Ayr?nt? için 09.05.2007 tarihli 'Çal??ma Ya?am?ndan Do?an ?ikayetlerinizi Bimer Arac?l???yla da Yapabilirsiniz' ba?l?kl? yaz?y? okuyunuz. (5)