Okurlarımızdan evlenme nedeniyle kıdem tazminatı ödenmesine ilişkin çeşitli sorular gelmesi nedeniyle bu yazımda evlenen kadın işçinin kıdem tazminatında merak edilen konuları açıkladım.

Bir işyerinde çalışan işçilerin işten ayrılmaları durumunda hangi hallerde kıdem tazminatı alabilecekleri 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinde belirtilmiş olup, bu konuyla ilgili olarak 2001/30 sayılı sirkülerimizde kıdem tazminatı ödenecek haller sayılmıştır. 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesinde;

"Kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi rızası ile hizmet akdini sona erdirmesi durumunda," kadın işçilerin kıdem tazminatı almaya hak kazanacakları hükme bağlanmıştır.

Bu maddeye istinaden kadın işçinin kıdem tazminatı alabilmesi için öncelikle, iş sözleşmesinin devam ediyor olması gerekmektedir. Yani, işten ayrıldıktan sonra evlenen kadın işçiye kıdem tazminatı ödenmesi mümkün değildir. Yine, kadın işçinin iş sözleşmesinin kıdem tazminatı almasını hak etmeyecek şekilde sona ermesinden bir süre sonra evlenme nedeniyle kıdem tazminatı talep etmesi halinde, işçiye kıdem tazminatı ödenmesi söz konusu olmayacaktır.

Evlenen erkek, işçi kıdem tazminatı isteyebilir mi?

Kadın işçiler, evlendikten sonra bir yıl içinde hizmet akdini feshetmeleri halinde kıdem tazminatına hak kazanmaktadırlar. Bu hak, sadece kadın işçiye verilmiştir. Erkek işçinin, evlendikten sonra bir yıl içinde bu madde hükmüne istinaden hizmet akdini feshetme yetkisi olmadığı gibi, işverenin de bu maddeye dayanarak kadın işçinin iş akdini feshetmesi yetkisi bulunmamaktadır.

Eski kocasıyla evlenen kadın, işçi kıdem tazminatı isteyebilir mi?

Kadın işçinin eşinden boşandıktan bir süre sonra tekrar aynı kişiyle evlenerek hizmet akdini feshederek işverenden kıdem tazminatı istemesi, uygulamada en fazla karşılaşılan sorunlardan birisidir. Yargıtay boşandığı eşiyle yeniden evlenmesi halinde kadına kıdem tazminatı verilmeyeceğine dair bir hüküm yoksa da, kadın işçinin kanunun verdiği yetkiyi kullanırken iyi niyetli olmaması ve yasanın amacıyla bağdaştırmanın mümkün olmaması nedeniyle kıdem tazminatına hak kazanılmayacağı yönünde kararlar vermiştir. Yani, kadın işçinin boşandığı eşiyle tekrar evlenmesi halinde kıdem tazminatına hak kazanamayacaktır.

Evlenerek kıdem tazminatı alan kadın işçi, başka bir işyerinde çalışabilir mi?

Uygulamada karşılaşılan sorunlardan bir diğeri de, evlendikten sonra bir yıl içinde belirsiz süreli hizmet akdini feshederek kıdem tazminatı alan kadın işçinin, bir süre sonra başka bir işyerinde çalışmasıdır. Yargıtay, bu konuda verdiği kararlarda esas olarak kadın işçinin bu hakkı kötüye kullanıp kullanmadığına bakarak değerlendirme yapmaktadır.

Yargıtay genellikle, kadın işçinin bir işyerinde çalışmakta iken evlenmesi ve bir yıl içinde hizmet akdini feshetmesinin işçinin çalışma hakkını kaybetmesi anlamına gelmediği, sırf kıdem tazminatı alabilmek için hizmet akdinin feshedildiğine ilişkin yeterli ve inandırıcı delil olmaması halinde, kadın işçinin kıdem tazminatı isteyebileceğine hükmetmektedir.

Evlenme nedeniyle işten ayrılan işçinin bildirim süresi verip vermeyeceği 1475 sayılı İş Kanunu'nda, evlenme nedeniyle hizmet akdinin feshinde, işçinin bildirim süresi vermesinin gerekip gerekmediği konusunda açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak, gerek bakanlık iş müfettişlerinin uygulamalarında gerekse de yargı kararlarında, kadın işçinin evlenme nedeniyle hizmet akdini feshederken herhangi bir bildirim süresi verilmesine gerek bulunmadığı kabul edilmektedir. Yargıtay, bir kararında, "dairemizin kararlılık kazanan uygulamasına göre, kıdem tazminatını gerektirecek şekilde kadın işçinin evlenmesi... nedeni ile hizmet sözleşmesinin feshi halinde karşı tarafa önel verme zorunluluğu yoktur (Yargıtay 9. HD. E.1997/14623, K.1997/18913, T.12.11.1997)" denilmek suretiyle evlenme nedeniyle hizmet akdini bir yıl içinde fesheden kadın işçinin bildirim süresi vermesine gerek bulunmadığı hükme bağlanmıştır.

www.resulkurt.com- Star gazetesi