| Yazı Boyutunu + Büyüt | - Küçült
| Sivil anayasa, yargıda reform yapacak |
Sivil anayasa taslağında yargıya neşter vuruluyor. Anayasa Mahkemesi ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun yapısı değişiyor. Yüksek mahkemelere üye seçim sistemi yeniden düzenleniyor. Genelkurmay Başkanı ve TBMM Başkanı da Yüce Divan'da yargılanabilecek.
Prof. Dr. Ergun Özbudun başkanlığındaki bilim kurulu tarafından hazırlanan sivil anayasa taslağı netleşiyor. Taslakta, yargı alanında önemli değişiklikler yer alıyor. Mevcut Anayasa'da mahkemelerin sadece bağımsızlığından söz edilirken taslakta "tarafsızlık" konusunun altı çiziliyor. Anayasa Mahkemesi ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun yapısı değişiyor. Yüksek mahkemelere üye seçim sistemi yeniden düzenleniyor.
Cumhurbaşkanı'nın yüksek mahkemelere üye atama yetkisi kaldırılıyor. Anayasa Mahkemesi ile HSYK üyelerinin bir bölümünün TBMM tarafından seçilmesi öngörülüyor. Yüksek mahkemelere seçilen üyelerin görevlerinin 65 yaşına kadar sürmesi uygulamasına son veriliyor. Görev süresi 9 yılla sınırlanıyor. Sadece Anayasa Mahkemesi üyelerinden oluşan Yüce Divan, Yargıtay'dan 6, Anayasa Mahkemesi'nden 5 üye yer alacak şekilde düzenleniyor. Genelkurmay Başkanı ve TBMM Başkanı da Yüce Divan'da yargılanabilecek. Cumhurbaşkanının tek başına yaptığı işlemler, YAŞ ve HSYK kararları yargı denetimine açılıyor. Askerî yargıda birtakım değişiklik yapılırken Askerî Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılıyor.
Hakimler, HSYK'ya üye gönderecek
Halen 7 asıl 5 yedek üyesi olan HSYK'nın 17 asıl 4 yedek üyeden oluşması planlanıyor. Adalet Bakanı kuruldan çıkarılırken, müsteşarın üyeliği devam ediyor. TBMM, kurula birinci sınıf hakim ve savcılar arasından 5 asıl 1 yedek üye seçecek. 3 asıl 1 yedek üye Yargıtay'da, 2 asıl bir yedek üye Danıştay'da yapılacak oylamayla belirlenecek. 6 asıl 1 yedek üye ise birinci sınıf adli ve idari yargı hakimleri tarafından seçilecek. Üyeler 4 yıl görev yapabilecek. Kurul, meslekten ihraç kararlarını üçte iki çoğunluk ile yani 12 oyla alabilecek. Hakim ve savcıların denetimini yerine getiren müfettişler de Adalet Bakanlığı yerine doğrudan HSYK'ya bağlanıyor.
Taslakta, Anayasa Mahkemesi'nin üye sayısı 11'den 17'ye çıkarılıyor. Yedek üyelik uygulamasına son veriliyor. 8 üyenin TBMM tarafından seçilmesi öngörülüyor. Mahkemeye Yargıtay ve Danıştay 4'er, Sayıştay ise 1 üye gönderecek. Anayasa Mahkemesi üyeleri bir defaya mahsus olmak üzere 9 yıl görev yapmak üzere seçilecek. Ancak üyeler 9 yıl dolmadan 65 yaşını doldurmaları halinde yaş haddinden emekliye ayrılacak. Mahkemenin en az 13 üye ile toplanması ve katılanların salt çoğunluğuyla karar vermesi öngörülüyor. Anayasa değişikliklerinin iptali ve parti kapatma kararları ancak üçte iki oyçokluğu ile alınabilecek. İptal davası açma yetkisi cumhurbaşkanına ve 55 milletvekiline ait olacak. Diğer yerel ve yüksek mahkemeler, kanunlarla ilgili olarak sadece Anayasa'ya aykırılık nedeniyle değil temel hak ve hürriyetlere ilişkin uluslararası sözleşmelere aykırılık durumunda da dava açabilecek. Anayasa Mahkemesi kararları gerekçesi yazılmadan açıklanamayacak.
Yargıtay ve Danıştay üyeleri 9 yıl görev yapacak
Yargıtay üyelerinin HSYK tarafından seçilmesi yönündeki uygulama değiştirilmiyor. Ancak şimdiye kadar yaş haddinden emekli olana kadar görev yapan üyelerin 9 yıllığına seçilmeleri öngörülüyor. Anayasa Mahkemesi'ndeki uygulamadan farklı olarak görev süresi dolan üyelerin yeniden seçilmesine imkan veriliyor. Yargıtay cumhuriyet başsavcısının cumhurbaşkanı tarafından atanması uygulamasına son veriliyor. Başsavcı, Yargıtay başkanı ve daire başkanları gibi Yargıtay Genel Kurulu'nca seçilecek. Danıştay üyelerinin dörtte üçünün mevcut Anayasa'da olduğu gibi yine HSYK tarafından seçileceği belirtiliyor. Üyelerin dörtte birinin ise cumhurbaşkanı yerine Bakanlar Kurulu tarafından seçilmesi öngörülüyor. Danıştay üyeleri de 9 yıllığına göreve gelecek; ancak yeniden seçilebilecek.
Zaman
|
| |
|
| | Yorumlar yazarlarına aittir. İçeriklerinden biz sorumlu tutulamayız. |
|
|
|
|
|
